Niel Van Meeuwen Kessels & Smit, The Learning Company

Niel Van Meeuwen
Sociale Media en Leren? Hoedoededa?

Binnen enkele weken ben ik te gast bij de Leergang Corporate Learning in Nederland. Tijdens die leergang gaan 10 professionals twee jaar lang aan de slag met hun ontwerp- en adviesvaardigheden. Onze bijeenkomst gaat over het gebruik van sociale media in leer- en veranderprocessen. Vragen als: ‘wat zijn die sociale media?’ ‘hoe werken ze?’ en vooral ‘wat kunnen ze betekenen voor leren’ gaan we proberen te pakken te krijgen.

Voor we daarmee aan de slag gaan, vind ik het fijn alvast iets te vertellen over mijn centrale gedachte rond dit thema. Die heb ik ontwikkeld op basis van de observatie dat sociale media gebruiken voor heel wat personen een ontzettend spannende stap is. En tegelijkertijd voor andere personen helemaal niet. De spanning zit hem vaak op: ‘wat moet ik gaan vertellen’, ‘ik krijg nu al niet alles verwerkt, moet ik die twitterfeed ook nog gaan doen’, ‘en wat gebeurt er dan met mijn tweet, kan iedereen dat lezen’?

Mijn centrale stelling is dat dit komt omdat sociale media spanning zetten op een aantal principes die we jarenlang – en tot op vandaag – opgebouwd hebben in onze organisaties (en in onze leerprocessen). Het gaat daarbij om dominante principes als beheersing, management en controle, maar ook over macht en kijken naar leren als een procedure. Terwijl sociale media net krachtig zijn geworden door andere principes zoals invloed, radicale transparantie, aantrekkelijkheid en zo zijn er nog wel een aantal op te noemen. En daar valt ook van alles over te zeggen, denk maar aan het hele debat rond privacy en openbare facebook-feestjes. Het boeiende is echter dat deze ‘nieuwe’ principes op sociale media recht tegenover onze dominante principes staan, en daardoor zo spannend worden.

Wat ik met jullie heel graag wil doen die dag, is deze principes verkennen en vooral gaan ontwerpen hoe leerinterventies er dan uitzien als je de principes van sociale media gaat gebruiken. Wat voor leertrajecten of leersituaties worden er dan mogelijk? En hoe zet je sociale media daar goed bij in? Daar gaat het over!

Dat is heel kort mijn centrale gedachte. Het zou voor mij heel fijn zijn alvast wat gedachten hierover als comment op deze blog te vinden. Deze vragen kunnen misschien helpen:

  • Wat voor gedachten roept dit op als je dit leest?
  • Waar ben je dan nieuwsgierig naar om het binnenkort samen over te hebben?
  • Met wat voor vragen zit je dan?

Ik kijk er naar uit, tot dan!

11 Responses to Sociale Media en Leren? Hoedoededa?

  1. Ik herken de spanning die je noemt, Niel, over loslaten en controle wat betreft het betrekken van Social Media bij het leren. Ik ben er wel van overtuigd dat digitaal leren in de toekomst net zo’n onderdeel gaat worden van het leren als we nu zien in boeken/lesmappen.

    Alleen de integratie verloopt nu nog wat stroef. Dat zie je terug in het gebruik van filmpjes als ‘even leuke afwisseling voor tussendoor’, maar echt een geintegreerd leren zie ik nog niet zoveel.

    Dat begint al bij het ontbreken van een visie op digitaal leren tot ook oplossingen voor praktische vraagstukken als: hoe begeleid je als docent het gedeelte digitaal leren, of hoe activeer je deelname van cursisten of fora?

    Ik vind het interessant te onderzoeken hoe je de digitalisering echt kunt gebruiken in een leerinterventie. Ik denk dat digitaal leren moet worden ingezet daar waar het het leerdoel echt kan dienen. Als het bijvoorbeeld gaat om het activeren van de rechterhersenhelft, opzetten van co-creatie tussen lesbijeenkomsten in, etc. Dus net als bij werkvormen nadenken over welk gedrag je wilt oproepen met het gebruik van digitale middelen.

    Ook vind ik het leuk voorbeelden te zien van opleiders/bedrijven die echt geslaagd zijn in die integratie met digitaal leren. Wat maakt hen succesvol?

  2. Hugo Sinck says:

    Ik herken wat je schrijft over spanning tussen socialmedia en dominante principes van het besturen van je organisatie (in mijn geval Rijksoverheid / IND). Omdat we het enerzijds nog niet zo gewend zijn, anderzijds omdat onze ICT omgeving (nog) te wensen overlaat. Bovendien vindt veel van ons kenniswerk plaats binnen een juridisch kader en is het niet de bedoeling om ‘alles’ om meerdere redenen te delen met de buitenwereld. Veel collega’s uit mijn organisatie zitten op facebook, sommige twitteren of hebben een linkedin profiel. De vraag is of deze media beroepsmatig geschikt zijn voor mijn organisatie. Wel is er een socialmedia vorm voor IND’ers op ons intranet, “Jammer”, waar in mijn beleving niet veel van gebruik wordt gemaakt.

    Ik ben erg benieuwd hoe we als organisatie socialmedia kunnen inzetten om meer dan voorheen kenniswerken (de kenniswerker) te faciliteren. IND staat aan het begin van een groot verander traject (cultuuromslag), namelijk van sturend leiderschap naar – meer – diendend leiderschap, waarbij de medewerkers zelfstandiger, autonomer hun werk gaan organiseren. Met zelfsturende teams wordt al enige tijd – met wisselend succes – geëxperimenteerd.

    De vraag die mij erg interesseert is hoe: Hoe we buiten de kaders van de gebruikelijke kennisdeling van inhoud (van bovenaf) door werkinstructies, beleidsinterpretaties, ambtsberichten, jurisprudentie, medewerkers (kenniswerkers) inhoud kunnen delen, waardoor we onze kerntaken nog efficienter kunnen uitvoeren, maar ook de kenniswerker meer uit de verf kan komen. Vooral dat laatste boeit mij persoonlijk en sluit mooi aan op strategische doelen.

    Ik kijk uit naar ons volgende blok

  3. Sascha says:

    Sociale media zijn leuk en ik heb er veel aan! Voor mij is het een middel om met andere mensen in contact te komen, in contact te blijven en ideeën te delen.

    Ik heb minder ervaring met het bewust inzetten van sociale media binnen organisatie- en leerprocessen. Ik ben dan ook erg benieuwd naar de ervaringen van anderen binnen onze groep.

    Vragen die in mij opkomen als ik je blog lees:
    -Hoe activeer je anderen (bv. docenten) om sociale media te gebruiken?
    -Sociale media wordt binnen mijn organisatie (onderwijsinstelling) vooral gezien als marketingmiddel en hierin wordt veel geïnvesteerd. Op welke manier kan je de inzet van sociale media als leer- en marketingmiddel combineren? Is dat überhaupt wenselijk? Wat zijn jouw ervaringen?
    – Hoe organiseer je jezelf om sociale media op een ‘gezonde’ manier te gebruiken?

    Leuk dat we het hier donderdag over gaan hebben! Ik kijk uit naar de bijeenkomst.

  4. marjan says:

    Dag Niels en collega’s,
    Als we tijdens bijeenkomst een antwoord krijgen op de vragen die Laura en Hugo hierboven stellen, dan ben ik dik tevreden. Want uiteraard zijn dit de herkenbare items en dilemma’s.

    En het inrichten van deze blog en de uitnodiging te reageren, wordt het maar weer eens goed duidelijk hoe leuk is het om te leren door te doen! :) Slim!
    Tot volgende week,
    Marjan

  5. Cristel Hekkert says:

    Dag Niel en alle meelezers,

    wat leuk om op deze manier alvast aan de slag te gaan met het thema waar we a.s. donderdag ons samen verder in verdiepen. Ik heb de uitnodiging gedeeld met enkele collega’s (Teaching Hospital Deventer). Meteen kwam bij ons de vraag naar boven ‘Wat verstaan wij nu onder sociale media?’ En: ‘Hoe verhoudt zich dit tot het formeel en informeel leren op de werkplek?’
    Naast alle interessante vragen die hierboven al beschreven staan, vragen we ons ook af wat ervaringen zijn qua leerrendement (of is dit nu juist weer een ouderwetse gedachte om leeropbrengsten te willen meten……?)
    Daarnaast zijn we benieuwd óf en in welke mate affiniteit, persoonskenmerken (houd je van kennis delen of liever niet?), leeftijd, digitale ervaringen en/of leervoorkeuren van zowel de ‘trainer’ als de deelnemer van invloed zijn bij het inzetten van sociale media binnen leertrajecten. Hoe betrek je mensen erbij die niets hebben met computers en nieuwe media? Hoe adaptief kun je dan een leertraject maken?
    Hugo beschrijft het risico van ‘onbeschermd’ kennisdelen, een belangrijk thema voor de IND, maar ook binnen een ziekenhuis. In het kader van patiëntveiligheid kunnen zorgverleners niet zomaar alles op hun smartphone zetten. En dien je hiervoor nu beleid te schrijven? Een collega had eens gelezen dat hoe meer je de tools van nieuwe media gebruikt op afgestelde regels, hoe minder effect ze hebben. Maar ja, hoe ga je daar dan mee om als organisatie?
    Graag zou ik aan de hand van een bestaande cursus (bijvoorbeeld ‘werkbegeleiding geven’) eens willen bekijken wat de consequenties zijn en wat er allemaal verandert in een leertraject wanneer je kiest voor het gebruik van sociale media.
    Al met al veel te veel voor donderdag, maar ik kijk uit naar een inspirerende bijeenkomst. Graag tot dan!
    Cristel Hekkert.

  6. Cobi says:

    Goedemorgen Niel, dag collega’s,

    Ik kijk uit naar de bijeenkomst. Het inzetten van sociale media enbij bij leer- en ontwikkeltrajecten is voor mij (nog) nieuw, en voor de organisatie (ziekenhuis) ook.
    Op het gebied van werving wordt het wel toegepast. Misschien ook wel omdat medewerkers daar enthousiaste gebruikers zijn.
    Zelf moet ik de voordelen van sociale media nog gaan ervaren. Aan de slag met de 23 stappen dus.

    De items die door de studiegenoten al zijn benoemd herken ik:
    – een visie ontwikkelen over hoe leren van elkaar, naast het formele leren, gestimuleerd kan worden,
    – daarbij ook een nieuwe balans vinden tussen enerzijds sturing/ riching geven op de inhoud, en anderszijds ook leren willen stimuleren op allerlei manieren,
    – hoe kan er vorm gegeven worden aan het bewaken van privacy van patienten,
    – hoe helpen we medewerkers over de mogelijke schroom om via ‘sociale media’ kennis te delen, vragen te stellen, informatie op te zoeken?

    Kortom: veel vragen, en ik kijk uit naar onze bijeenkomst.

    Cobi

  7. ilse says:

    Dag Niel en collega’s

    Ik werk bij ROCMN waar dagelijks 20.000 leerlingen lopen die vergroeid zijn met hun telefoon, laptop (tablets zie ik niet??) en bij voorkeur de hele dag in contact staan en contact leggen via dat apparaat met de buitenwereld en alles wat hun belangstelling heeft.

    Hoe kan het zo zijn dat de docenten nog steeds weinig gebruik maken van social media om contact te leggen met hun leerlingen, informatie te delen, lesmateriaal beschikbaar te stellen etc.

    Er zijn binnen onze organisatie veel notities en onderzoeken beschikbaar over belang ,noodzaak, ambities, mogelijkheden, voorwaarden en toepassingen mbt inzet van social media maar…..het zet docenten niet aan tot (didactisch) toepassen van sociale media. Zijn docenten (vooral vrouwen 50+) een verloren generatie en is het wachten op de generatie docenten die hiermee zijn opgegroeid?Is een wellicht organische aanpak meer succesvol. Wat zijn jouw ervaringen.Welke hobbel moet er genomen worden? Wat is jouw advies; opgeven of doorzetten?

    En ja, eerlijk is eerlijk. Ook ik heb de persoonlijke vraag : hoe organiseer ik mijzelf om sociale media te gebruiken. Vanuit mijn rol binnen de Academie heb ik de professionele vraag: hoe, wanneer en waarom kunnen we social media inzetten in opleidingstrajecten en trainingen. Waar kan het ons bij helpen?

    Ilse

  8. Petra Stienstra says:

    Dag Niel en collega’s

    De timing van dit blok is weer prima. Mijn vakgroep Opleiding en Informatievoorziening start, samen met de afdeling Communicatie, een onderzoek om erachter te komen wat de informatiebehoefte van onze collega’s in het primair proces is en welke middelen ze daarvoor (willen) inzetten.
    De vraag komt voort uit de signalering dat bezoekersaantallen op ons digitale Infoplein (met Infodossiers over allerlei relevante onderwerpen) teruglopen. We moeten op zoek naar iets anders. En dat anders moet aansluiten bij wat onze werkers doen.

    Vanuit mijn persoonlijke ervaring: ik heb me zojuist afgemeld van Facebook, loop hopeloos achter met update van mijn LinkedIn account (wat ik wel wil behouden en beter benutten) en ben geen Twitter-fan. Ik deel wel muzielijsten met vrienden op Spotify.
    Had net nog een discussie met Werner (mijn echtgenoot en fervent Twitteraar) over dat deze media ook steeds meer worden ingezet door bedrijven voor reclames: “Maak kans op… dit als je ons Liket of Retweet”, “Dit boek is gratis als je een berichtje post voor je vrienden op Facebook”, enz.
    En dat kan er toe leiden dat ze steeds onaantrekkelijker worden (Spam in je tijdlijn, of haal ik nu jargon door elkaar) en mensen weer op zoek gaan naar nieuwe platforms waar ze zelf weer de uitwisseling bepalen. Zo begon het ooit met msn, hyves, myspaceEn ook die willen winsten maken en hebben daarvoor adverteerders nodig, enfin vicieuze cirkel.

    Ben benieuwd Niel en collega’s hoe jullie hier tegenaan kijken.

    Tot morgen,
    Petra

  9. Mariska says:

    Beste Niel en collega’s

    Ook voor mij is de timing van dit onderwerp een schot in de roos.
    Als praktijkopleider op het ok-centrum, ben ik omringt met studenten die in hun koffiepauze niet zijn los te weken van hun smartphone.
    In gesprek met collega’s hierover, kwam naar voren, dat ” in onze opleidingstijd” wij veel leerden van de gesprekken in de koffiekamer. We hebben dit in het vorige blok benoemd als het informeel leren.
    Hoe mooi zou het zijn om een app te hebben waar je in je pauze even wat skills kunt oefenen, of kunt zien waar je medestudenten en collega’s mee bezig zijn en wat je daarvan kunt leren.

    Jouw blog heeft mij wel geïnspireerd en ik heb dan ook dinsdag een gesprek gehad met de ICT afdeling of een blog ook voor ons een mogelijkheid zou zijn.
    Dat brengt zeker nodige vragen mee, want hoe zorg je voor een goed afgeschermde omgeving, die onderhouden en ondersteund wordt door de ICT afdeling? En natuurlijk moet een en ander er aantrekkelijk uitzien, om gebruik door (merendeel) jonge studenten te stimuleren.

    Ik ben benieuwd naar jouw ideeën.

    Groeten, Mariska

  10. Beste allemaal,

    Wauw, wat een reacties lokt dit uit. Fantastisch om te lezen dat het thema van sociale media en leren bij ieder van jullie herkenbaar en aanwezig is. Dat maakt het nog waardevoller om hier morgen over in gesprek te gaan en samen te onderzoeken.
    De vragen zijn al even boeiend als ze divers zijn, maar dat is natuurlijk het risico met zoiets op voorhand te vragen. Ik zit op dit moment in mijn hotelkamer in Doorn en ben de laatste voorbereidingen aan het doen voor onze ochtend morgen.
    Ik herken in jullie reacties zowat 4 verschillende lijnen waarvan ik denk dat we die morgen kunnen opnemen samen:

    1. De vraag rond ‘wat is sociale media?’ ‘wat kenmerkt hen?’ ‘welke apps bestaan er dan allemaal?’ ‘wat maakt ze zo populair?’. Met andere woorden: het spoor rond sociale media als instrumenten en als manier van communiceren/samenwerken/kennisdeling.
    2. Een tweede spoor lijkt me te gaan over: ‘wat maakt nu dat die sociale media werken?’ ‘wat voor principes werken er op deze sociale media als het over leren en kennisdeling gaat?’ ‘wat maakt ze krachtig als leerinstrument?’.
    3. Een derde spoor lijkt te gaan over praktijkvoorbeelden: ‘hoe doe je dat dan?’ ‘kan je een aantal voorbeelden geven?’…
    4. Een vierde spoor gaat over het zelf gebruiken: ‘wat zit er in voor mij?’ ‘waar gaat het mij helpen?’ ‘waar heb ik last van?’. En het lijkt mij met name dat die laatste vraag een fantastische opstap is naar het werken met overtuigingen in de middag.

    In ieder geval, ik werk mijn laatste voorbereidingen af en kijk er naar uit jullie morgen te zien!

    Tot dan,

    Niel

  11. Hey groep en Niel, erg leuk om jullie on-line voorbereidingen te lezen. De energie en leergierigheid spat ervan af. Ik zou het hele gesprek ‘liken’ als ik dat zou kunnen : ) Veel plezier morgen!

Leave a Reply

Tags
Over de Auteur

Name: Niel

Web Site: http://www.nielvanmeeuwen.be

Bio: Social Media, Knowledge Work, Learning and Development, Organization 2.0, Appreciative Inquiry, Creative Designer, Kessels & Smit, The Learning Company