Niel Van Meeuwen Kessels & Smit, The Learning Company

Niel Van Meeuwen
Spannend hé, die Organisatie 2.0? (TvOO Blog)

Je kan er vandaag onmogelijk naast kijken. Sociale Media duiken steeds meer op in ons dagelijkse leven. We zien de persoon naast ons op de bus een tweet versturen, tijdens een voetbalmatch update iemand de juist gemaakte goal naar youtube en wanneer we een leuke foto nemen met vrienden is de standaard reactie ‘da is echt ne goeie facebook-foto!’. Ook bedrijven willen steeds meer aan de slag met sociale media in hun leer- en ontwikkelvraagstukken. En elke keer weer blijkt dit moeilijker dan verwacht. Waarschijnlijk komt dit omdat heel wat bedrijven sociale media (nog) niet goed snappen. Sociale media zijn immers meer dan een verzameling aan instrumenten om te netwerken, kennis te delen en samenwerking te stimuleren. Op deze sociale media zie je een radicaal andere manier van samenwerking en kennisproductiviteit ontstaan. Kenniswerkers vinden elkaar op basis van aantrekkelijkheid, passie, transparantie, invloed, ‘flarden’ kennis… en niet langer op basis van controle, sturing, procedures, regels en afspraken… Sociale media als twitter, facebook, Quora… zijn dus niet alleen leuk of een trend. Het stelt ons niet alleen in staat om op een snelle en efficiënte manier waardevolle online verbinding te bouwen en te onderhouden. Deze toepassingen manifesteren zich ook steeds krachtiger in de manier waarop we werken organiseren, omdat we er iets van kunnen leren over hoe we in organisaties gaan samenwerken, communiceren en kennis delen. Om dit te kunnen doen hebben we in onze organisaties een spannende ontwikkeling door te maken.


Op twitter is er geen CEO

Een bijzondere vaststelling voor iedereen die zich op sociale media beweegt, is dat er geen directeur of CEO is aan wie je je dient te verantwoorden. Er is geen directeur op twitter die controleert of je A wel mag zeggen en B niet. Er is geen manager op facebook die bepaalt of je vrienden mag worden met die persoon. En er is al helemaal geen communicatieverantwoordelijke die op youtube filmpjes censureert omdat ze niet goed voor je zijn. In plaats daarvan verhoud je jezelf als kenniswerker 2.0 ten opzichte van een hele online community die voor jou persoonlijk belangrijk is. Het is immers die community die je persoonlijke ontwikkeling en je kennisproductieve processen voedt. Zij zullen je aanspreken als je dingen doet die voor hen niet door de beugel kunnen, zoals bijvoorbeeld iemand openlijk zwart maken op een bepaalde facebook-pagina (kijk maar wat in België gebeurde met de deelname van Linda De Win aan ‘de slimste mens ter wereld’ of de vrolijke burgeroorlog van de twitterende cabaretier Youp van ’t Hek die een stevige impact had op het online sentiment van t-mobile).

Sterker nog: op het moment dat er een soort van controle (in de vorm van authoriteit) optreedt, zijn sociale media in staat ‘slimme’ manieren te vinden om deze te omzeilen. Zo komen er vandaag massaal ouders op facebook om hun kinderen in het oog te houden op het grote sociale netwerk. Maar het is natuurlijk lastig als je moet verantwoording afleggen voor alles wat je met elkaar deelt en/of niet deelt. Dan zie je jongeren massaal naar andere netwerkplatformen vluchten (vb. netlog) om aan de controle van hun ouders te ontkomen.

Wat betekent dit dan voor organisaties die deze sociale media willen gaan inzetten in hun kennisproductieve processen? Dat je vooral een mooi sluitende procedure en beleidsnota dient te schrijven die perfect bevat wat mensen wel en niet mogen tweeten, en hoe lang per dag ze hiermee bezig mogen zijn? Wat betekent dit dan voor hoe we ‘controle’ en ‘sturing’ in het kenniswerk van morgen vormgeven? Eén gouden tip: ga kenniswerk niet managen! Voorzie de nodige condities (en dit houdt ook in: feedback op resultaten) zodat kenniswerkers op een krachtige manier aan kennisproductiviteit kunnen doen.


Nieuwe vormen van Controle

Bij bedrijven zien we de klassieke ‘angst voor misbruik’ telkens nieuwe media hun weg vinden naar de werkvloer. Bij de introductie van telefoon was er de vrees dat medewerkers constant zouden bellen voor privé-doeleinden; bij de opkomst van internet dat mensen hun tijd op het werk zouden verdoen met surfen en bij de implementatie van e-mail dat vertrouwelijke informatie zou gelekt worden. Dezelfde angst of afkeer zien we tegenover nieuwe sociale media. Jaren lang hebben we dit soort ‘angsten’ weten te ‘coveren’ met protocollen, regels en afspraken. En zo ontstaan ook vandaag de eerste social media managers, social media policies en aangepaste firewalls die tijdsregistratie doen op facebook. Zo zijn we er vandaag zelfs al in geslaagd om enkele social media toepassingen om te bouwen tot controleerbare instrumenten, denk maar aan Yammer. Medewerkers hebben echter geen sociale media nodig om hun tijd te verdoen. Het gaat er om mensen te vertrouwen en te coachen op resultaten.


Belang van Connectionisme

Internet en met name sociale media kunnen dus een drijvende kracht zijn achter de beweging die we aan het maken zijn naar de organisatie 2.0 en de nieuwe vormen van kenniswerk die daarmee samenhangen. Als je het zo bekijkt, is social media meer dan alleen maar een bundel van interessante en uiterst bruikbare tools. Ze spreken ons echt aan op de principes en uitgangspunten van waaruit wij vandaag organisaties en werk vorm geven. Dat maakt het spannend en tegelijkertijd ook een enorme uitdaging.

Vandaag zien we dat steeds meer professionals de mogelijkheden van deze instrumenten omarmen en uiterst krachtig gaan inzetten. Niet alleen in hun privéleven, maar ook om hun professionele activiteiten vorm te geven en te veranderen. Daardoor ben ik ervan overtuigd dat zij een waardevolle bijdrage gaan leveren aan de transitie die heel wat organisaties aan het doormaken zijn, of nog moeten doormaken naar wat we in de toekomst steeds meer netwerkorganisaties zullen noemen. Sleutelwoorden daarin zijn transparantie, authenticiteit, passie, betrokkenheid en vertrouwen. We staan dus best aan de start van belangrijke en tegelijk spannende ontwikkeling. Daarmee zet sociale media iets onder druk wat we al jarenlang niet meer onder druk hebben gezet: de manier waarop wij vandaag met elkaar aan de slag zijn in wat wij ‘organisaties’ noemen. Van een Tayloriaans model gaan we naar een organisatie die gericht is op verbondenheid, betrokkenheid, de zogeheten connected!organisatie. Deze nieuwe manier van werken kan je vandaag al een beetje beleven en voelen op heel wat social media toepassingen.

Leave a Reply

Tags
Over de Auteur

Name: Niel

Web Site: http://www.nielvanmeeuwen.be

Bio: Social Media, Knowledge Work, Learning and Development, Organization 2.0, Appreciative Inquiry, Creative Designer, Kessels & Smit, The Learning Company