Niel Van Meeuwen Kessels & Smit, The Learning Company

Niel Van Meeuwen
Organisatie 2.0?: Meest gestelde lastige vragen…

De voorbije maanden heb ik best wat workshops en lezingen verzorgd rond de rol die social media kan spelen in de organisaties van morgen. Naast heel wat enthousiaste reacties, heb ik ook bij velen een soort van terughoudendheid ontdekt in het omgaan met deze nieuwe vormen van kennisdeling, leren en organiseren. Het vraagt van ons immers een andere manier van denken, een andere manier van kijken naar hoe we ons organiseren. Heel wat belemmerende overtuigingen en/of blokkerende gedachten hebben dan ook te maken met het loslaten van iets wat we reeds decennia lang kennen in onze huidige organisaties: controle, sturing, management, strategie… Termen als radicale transparantie, gedeeld leiderschap, passie, autonomie, authenticiteit en zinnen als ‘Iedereen CEO’ wekken dan ook vaak argwanende vragen en bedenkingen op. Vandaar dat ik het vandaag wel de moeite vond om de – vaak terugkerende – vragen die het voor mensen heel spannend maken om aan de slag te gaan met een organisatie 2.0., even samen te nemen en er een antwoord op te proberen formuleren.

‘Ik heb daar geen tijd voor om mij daar elke dag mee bezig te houden…’

Het klopt inderdaad dat het gebruik van social media in je eigen werk best wat tijdsinvestering kost, zeker als je er voor de eerste keer mee aan de slag gaat. En het is natuurlijk lastig om te zien dat deze tijd nog eens extra naast de andere taken in je agenda komt zoals het lezen en beantwoorden van mails, vergaderen… Daar tegenover staat natuurlijk dat social media echt een andere manier van werken mogelijk kan maken: een manier waarbij je steeds meer werk gaat doen in het ‘hier en nu’, eerder dan alles op voorhand te plannen. Social media maakt een andere manier van werken mogelijk, en gaat daardoor ook andere functies van je werk overnemen. Het heeft mij in ieder geval significant minder mailverkeer bezorgd en ik ben bijvoorbeeld op de hoogte van wat mijn collega’s doen zonder met hen een kwartier per dag aan de telefoon te hangen…

‘Ik krijg nu al niet al mijn informatie verwerkt, laat staan als ik dan nog twitter moet gaan volgen…’

Het idee van alle informatie te willen verwerken, is een idee dat je nog kan kaderen als ‘oud-denken’. Het gaat er vandaag niet langer over dat je alle informatie verwerkt, opslaat of iets mee doet. Hoe langer hoe meer gaat het erover dat je strategieën ontwikkelt om binnen al deze informatie snel en efficiënt de nuttige kennis ter beschikking hebt. Dat je het netwerk waarover je beschikt zo inricht dat nuttige contacten, nuttige kennisbronnen en waardevolle collega’s dicht bij je hebt, op alle momenten van de dag. Dat staat natuurlijk haaks op allerhande kennis- en informatiemanagement systemen die ontzettend grote databases bevatten om alle informatie inzichtelijk te ‘borgen’. Een dag geen tweets lezen en de volgende dag weer gewoon verder gaan is dus wel degelijk een optie in het ‘nieuwe denken’!

‘En moet ik dan alles vertellen waar ik mee bezig ben…?’

Social media is een instrument om aan iedereen te vertellen waar je mee bezig bent, en waar je op dat moment werkt. Je kan het dus zien als een soort van GPS in je eigen netwerk. De radicale transparantie hieromtrent die ik in een eerder blogbericht beschreef, heeft deze invulling. Radicale transparantie als leidinggevende of social media-gebruiker is voor mij echt iets anders dan openheid. Radicale openheid is niet na te streven. Je wil immers best wel wat dingen voor jezelf houden en in een organisatie zijn ook niet alle dingen geschikt om open over te zijn (denk maar aan beursgevoelige informatie of dergelijke). Het is wel belangrijk om transparant te zijn over ‘waarom je daar niet open over bent’. Samenvattend: je beslist zelf wat je deelt en/of niet deelt op sociale media, en je beslist zelf wie je volgt/niet volgt waardoor je ook controle hebt over wat je graag van anderen te weten komt.

‘Social media? Dat kan niet binnen onze organisatie…’

Deze uitspraak kan ik me gerust voorstellen. Immers, niet elke organisatie is erop ingericht om een goede context te zijn voor sociale media. Dit omdat sociale media echt spanning zetten op heel wat organisatieprincipes zoals we die reeds lang kennen. Deze veranderen van vandaag op morgen, is natuurlijk geen optie. Starten met een kleine interventie kan wel: daag je directeur eens uit om zijn agenda open te stellen, schrijf eens een blogje en mail het naar je collega’s, start met een eigen twitter-account en nodig je collega’s uit om je te volgen… Denken vanuit wat niet kan, is heel comfortabel en gaat niet zorgen voor beweging. Denken over kleine dingen die wel kunnen, zorgen op lange termijn voor heel wat verandering…

5 Responses to Organisatie 2.0?: Meest gestelde lastige vragen…

  1. Dag Niel

    Het verwondert me dat je tijdens je lezingen geen opmerkingen of vragen kreeg als “Wat is de meerwaarde voor ons bedrijf?”, “Wat kost het allemaal?”, “Gaat iedereen nu de ganse dag op Facebook zitten?”. Ik vind het een goede suggestie om klein te beginnen: de agenda’ s openstellen, een link naar een interessante blog doorsturen, zelf beginnen twitteren of bloggen. Mijn ervaring is dat als evangelist het ‘grote plan’ in de organisatie verkondigen niet werkt. Heb je hierover getuigenissen gehoord tijdens de workshops die je gaf?

    Paul

    • Beste Paul,

      Bedankt voor je reactie! Ook die vragen zijn heel herkenbaar en zijn voor heel wat mensen in organisaties wezenlijke vragen. Wat ik wel merk is dat dit soort vragen steeds minder hardnekkig worden. Mensen zijn er steeds meer van overtuigd dat inzetten op social media als organisatie belangrijk wordt en nodig is. Dat betekent dat de meesten wel zien dat er iets moet mee gebeuren (ook omwille van de jonge generatie die eraan komt, en die nooit anders gekend hebben) op organisatie-niveau, maar dat weinig mensen hun borst durven nat maken om er ook daadwerkelijk mee aan de slag te gaan, hoe klein ook. Voor velen is starten met social media immers een enorm groot project met een strategie, visie, doelstellingen, procedures… terwijl dat natuurlijk niet zo is voor mij. Je zou dus kunnen stellen dat de of-vraag (of we er mee aan de slag moeten) ondertussen beantwoord is en dat nu de hoe-vraag (hoe gaan we er dan mee aan de slag) steeds meer centraal komt te staan…

      Niel

  2. Irma says:

    Beste Niel,
    Je hebt me nog niet overtuigd; wat is zo enorm belangrijk aan het inzetten van social media voor een organisatie, anders dan dat “de jongere generatie niet beter weet”. Waarom mag ik die boot niet missen? En wat levert het mij concreet op? Voor mij is het erg afhankelijk van het product of de dienst die je levert en voornamelijk van hoe je doelgroep is opgebouwd. Natuurlijk groeit het (privé)gebruik van social media, maar ik las bijvoorbeeld in een vakblad dat slechts 7 % van de werkzoekenden dit via social media doet.

    • Beste Irma,

      Bedankt voor je reactie. Ik probeer even een aantal gedachten erbij te formuleren. Wat het in mijn opzicht heel belangrijk maakt om social media te gaan gebruiken is dat je merkt dat de aard van het werk steeds meer verandert. Over het belang van kennis en het belang van innovatie ter verbeteren en vernieuwen van diensten en producten is al heel wat geschreven. Daarin merk je ook dat (kennis-)netwerken tussen professionals aan toegevoegde waarde winnen, zeker wanneer deze over organisatiegrenzen heen reiken. Als je daar dan nog ontwikkelingen als informeel leren, zelfsturing, autonomie, talent… naast legt, zie je dat de manier waarop wij naar werk (en dus naar organisaties) kijken, verandert. Dat is natuurlijk heel kort door de bocht, maar het helpt wel om het in te kaderen.
      Daarin ben ik ervan overtuigd dat social media per definitie een waardevol instrument is om je als professional tegenover deze ontwikkelingen te gaan verhouden. Ze stellen je in staat om met een enorme snelheid waardevolle netwerken te bouwen waarin kennisdeling vanzelfsprekend wordt. Social media is voor mij dus een instrument om dat ‘nieuwe’ werken (ondanks dat ik niet zo van die term hou) vorm te geven.

      Op de vraag ‘wat levert het mij concreet op?’ is het echter heel lastig een antwoord te formuleren. Veel hangt er immers vanaf wat je eruit wil halen? En op basis daarvan te kijken hoe je social media daarvoor kan inzetten… Uit ervaring weet ik dat mensen overtuigen niet helpt, dat het erom gaat om te kijken of je mensen kan verleiden om er mee aan de slag te gaan en te gaan onderzoeken wat het hen (en hun organisatie) kan brengen.
      Daarbij kan ik me volledig vinden in jouw bedenking dat het ook afhangt van de doelgroep waar je voor werkt en/of het product dat je levert. De ene leent zich immers beter om op korte termijn social media te gebruiken dan de andere. En toch denk ik dat deze ontwikkelingen (en dus ook de instrumenten die deze ontwikkelingen ondersteunen), steeds belangrijker gaan worden.

      Helpen deze gedachten een beetje? Niet om je te overtuigen maar om mezelf wat duidelijker te maken…

      Niel

  3. Nathalie says:

    Dag Irma,

    Ik ben communicatiemedewerker bij de VAIS. Toen ik hier begon over social media hoorden sommige collega’s het donderen in Keulen en de rest kwam niet verder dan “ge wilt zeggen: Facebook”. Ik ben grote fan en niet alleen voor privégebruik maar vooral op mijn werk. Wij maken hier gebruik van Yammer om onze interne communicatie te verbeteren en onze nieuwsbrief te vervangen.

    Het is wat Niels zegt: je moet jezelf niet de vraag stellen “wat zal mij dat opleveren” maar “wat wil ik eruit halen?”. Het probleem dat mensen social media niet kennen, onbekend is onbemind. Indien je wil weten wat social media voor je manier van werken kan betekenen zou ik je aanraden om het boekje over “ambtenaar 2.0″ te lezen, het staat bol van leuke voorbeelden en het is gratis te bestellen: http://boekambtenaar20.pbworks.com/w/page/3656777/FrontPage

    Ik wil dit moment ook even aangrijpen om een vooroordeel uit de wereld te helpen. Social media en jongeren gaan echt niet zomaar hand in hand. Ik ben 23 jaar maar het is niet zo dat al mijn vrienden volop aan het Twitteren zijn geslagen, dat ze iets kennen van IGoogle of dat ze hun favoriete websites massaal op Delicious stockeren, om maar iets te zeggen.

    Social media draaien voor mij simpelweg om “slimmer werken” en dat is “anders werken”. Die tools kunnen je helpen tijd te besparen. Waarom? Omdat ze je onafhankelijk maken van tijd! Jij krijgt tools in handen om te beslissen wanneer jij welke informatie op je wil laten afkomen. Ik weet dat het misschien wat abstract klinkt maar lees Ambtenaar 2.0 en je zal begrijpen wat ik wil zeggen.

    Indien je nog niet overtuigd zou zijn, kijk dan gewoon even terug op de afgelopen 10 jaar hoe hard internet is gegroeid. Tot voor enkele jaren was het een medium dat informatie kon aanbieden, éénrichtingsverkeer, zoals radio of televisie. Met de tools van 2.0 kan jij vanaf nu beslissen wanneer je welke info wil ontvangen en kan je ook reageren, tweerichtingsverkeer. Het is een kwestie van tijd en we zitten hier te discussiëren over 3.0, maar ook dan blijft het razend interessant!

Leave a Reply

Tags
Over de Auteur

Name: Niel

Web Site: http://www.nielvanmeeuwen.be

Bio: Social Media, Knowledge Work, Learning and Development, Organization 2.0, Appreciative Inquiry, Creative Designer, Kessels & Smit, The Learning Company