Niel Van Meeuwen Kessels & Smit, The Learning Company

Niel Van Meeuwen
Het bouwen van een online kennisnetwerk

Steeds meer professionals gaan een tijdelijke verbinding aan met andere professionals in wat we steeds meer ‘lerende netwerken’ noemen. Deze netwerken zijn erop gericht verder te bouwen op de ervaring van elke deelnemer aan het netwerk met het doel een proces van kennis-creatie te bouwen. Omdat dergelijke netwerken vaak uit professionals uit alle windstreken van het land aantrekken, is het niet altijd even eenvoudig elkaar op geregelde tijdstippen op te zoeken (althans niet offline). Daarom groeit ook steeds meer de nood om de tijd tussen ‘face-2-face’ momenten te overbruggen door ook online aan kennisdeling en kennis-creatie te gaan doen. Daarover kreeg ik dit weekend een interessante mail. Want, als je dat graag wil, welke social media toepassingen passen daar dan bij om dit tot een succes te maken? Goede vraag waar ik graag even op verder denk door hier eerst een paar gedachten bij te duiden.

Het gaat om verleiden en aantrekkelijk zijn

Om lerende netwerken ook online met elkaar aan de slag te laten gaan, is het belangrijk dat deze online tool niet ‘opgelegd’ wordt. Je kan dus niet verkondigen dat je de tool voor online kennis te delen gevonden hebt en dat iedereen daar nu gebruik van ‘moet’ maken. Op die manier druis je immers in tegen intrinsieke motivatie en autonomie die zo hard nodig zijn om kennisproductief te zijn. Wel werkt het om een klein groepje enthousiastelingen rond je te verzamelen die zin hebben om samen ook online aan de slag te gaan. Dit heeft een aantal voordelen: professionals die hier zin in hebben, kennen meestal goed genoeg hun weg op social media en kunnen vanaf dag 1 mee bouwen. Het stelt je daarnaast in staat om tijdens de face-2-face bijeenkomsten ‘strategisch’ te laten vallen hoe fijn het wel niet is op jullie digitale platform en wat het je allemaal opbrengt. Op die manier kan je mensen nieuwsgierig maken naar dit platform en hen verleiden om mee te komen bouwen. Een ander groot voordeel is dat professionals die later bijkomen zich reeds kunnen verhouden tot de content die al online staat, en niet tot een leeg platform waar het enkele dagen duurt voordat er iets gebeurt (waardoor het ook vaak gewoon leeg blijft).

Belang van ‘affirmative topic’

Wat ik zelf ook al vaak gemerkt heb, is het belang van een goede ‘affirmative topic’ (een positief geformuleerd thema dat scherp weergeeft waar het over gaat) op deze vormen van online kennis delen. Een goed gekozen thema stelt bezoekers van jullie platform immers in staat om zich inhoudelijk te gaan verhouden tot een vraag/suggestie/opvatting, en het is deze inhoudelijke verbinding die je – zeker in het begin – nodig hebt om online het proces verder te zetten.

Bouw verder op wat al is

Heel veel lerende netwerken starten met een nieuwe tool of een nieuw platform. Terwijl dit vaak niet hoeft, je bouwt op die manier alleen maar meer drempels in om aan de slag te gaan (er moet opnieuw een account aangemaakt worden, er moeten opnieuw vrienden/volgers uitgenodigd worden, de interface van de applicatie moet doorgrond worden…). Heel wat populaire social media platformen bieden uitstekende alternatieven aan om aan kennisdeling te gaan doen met je huidige account. Op die manier kan iedereen sneller aan de slag, en dat heb je nodig voor een krachtig proces van kennis-creatie.

Daarnaast bieden de bestaande platformen waar nu al veel professionals zitten ook het voordeel dat je ‘open’ bent. Dat betekent dat eigenlijk iedereen mee kan komen bouwen aan de kennis die je graag verwerft. Op die manier is het voor elke professional aantrekkelijk om naar jullie platform te komen en bieden je online ontmoetingen een enorm rijke bron om ook de offline bijeenkomsten te ondersteunen.

Tools

Persoonlijk denk ik aan volgende tools:

Twitter: gebruik een hashtag voor je lerend netwerk en tweet samen om aan kennis-creatie te doen. Je kan deze hashtags visualiseren in een twitterchat (http://tweetchat.com/) of in twitterfountain (http://www.twitterfountain.com/).

Facebook: maak een facebook-groep en gebruik deze om met elkaar te delen.

Quora: gebruik quora om een aantal rake vragen uit te zetten rond het thema van jullie lerend netwerk. Volg met elkaar die vragen en nodig anderen uit om ook antwoorden te gaan geven.

Yammer: al heb je hier het grote nadeel dat dit ‘afgesloten’ wordt voor de bredere buitenwereld..

Misschien hebben jullie zelf nog wel suggesties of goede ervaringen met tools die jullie gebruiken. Laat je ze dan even achter hier?

4 Responses to Het bouwen van een online kennisnetwerk

  1. Beste Niel,

    Ik heb je visie op het gebruik van social media met aandacht gelezen. In een van mijn projecten staat een authentieke, regiogebonden, onderzoeksvraag centraal en zoeken meerdere partijen (leden van de vijf O’s) naar innovatieve antwoorden. Interactie tussen onderling afhankelijke belanghebbenden is van belang. Niet alleen de kwaliteit, gezien de diversiteit aan partijen en de complexiteit van het vraagstuk, maar naar mijn mening is ook kwantiteit en snel contact is essentieel in kennis co-creatie. Hoewel intensief face to face contact, veelvuldig met elkaar afstemmen en actief samenwerken voorwaarde zijn tot kenniscreatie (wat de projectleden binnen dit project proberen na te streven, blijkt dit in de praktijk lastig te realiseren.

    Jij geeft als antwoord op deze complexe situatie dat social media een mooie aanvulling kan zijn op de fysieke werkbijeenkomsten. Je geeft aan dat een antal zaken zoals passie en betrokkenheid voor het onderwerp van belang zijn, net zoals het feit dat je vooral als procesbegeleider mag faciliteren maar niet opleggen of controleren en dat je moet proberen te verleiden. Dit zijn zaken waar ik me volledig bij aansluit. Ik heb gemerkt dat in dit project de mensen ook zo ver zijn dat ze behoefte hebben aan meer, meer dan alleen de bijeenkomsten en dat ze graag willen overleggen, elkaars ideeen beproefen en vaker samenwerken. De manier waarop ik dit zou moeten presenteren is dan ook niet waar ik me op dit moment nog vragen bij stel. Wel bij de opties die jij aangeeft aangezien ik zelf een andere richting op zat te denken. Namelijk wel starten vanuit een eigen social community en daar in een latere fase de omgeving bij betrekken (bv via Ning). En nu heb jij precies een andere visie hierop! Dat zet me aan het denken. Ik ken namelijk nog geen fora die regioleren als topic hebben of de focus hebben op samenwerking met de vijf O’s. Kan het zijn dat we nog op de muziek vooruitlopen of misschien maak ik niet goed genoeg gebruik van het huidige aanbod…? Of mag je het topic ook breder trekken om te beginnen en op natuurlijke wijze niches laten onstaan?

    Ik ben benieuwd naar je mening!

    Gonneke Leereveld
    ManageMindGroup

    • Beste Gonneke,

      Bedankt voor je reactie! Fijn om te zien dat mijn gedachten hierbij herkenbaar zijn. Ik zie ook jouw richting onder de vorm van een Ning of een andere eigen social community. Die optie is natuurlijk ook mogelijk. Alleen stel ik me daar vaak de vraag: wat heeft dergelijke commnunity meer te bieden dan offline bijeenkomsten behalve dan dat het online gebeurt. Jij geeft daarbij aan dat je echt het gevoel hebt dat er nood is om op regelmatigere basis aan kennisdeling te doen. Als die nood hoog genoeg is, zou ik een Ning of dergelijke proberen, omdat de urgentie dan scherp genoeg is. Wel denk ik dat er meer energie nodig is om zo’n aparte social community draaiende te houden omdat je het immers beperkt tot een kleinere groep.
      Uiteraard kan je ook kiezen om het thema heel breed in te zetten op twitter/facebook om daarna je eigen hashtag of dergelijke te gaan creƫren, op die manier ontstaat er mijn inziens meer waardevolle interactie die ook echt iets toevoegt aan wat jullie met de projectgroep aan het doen zijn rond dat thema.

  2. Ha Niel, ik ben het met jou eens dat je niet moet focussen op iets nieuws bouwen maar ook kunt kijken wat mensen al gebruiken. Ik heb eens geblogd over sociale media voor learning alliances (http://joitskehulsebosch.blogspot.com/2010/12/how-can-social-media-support-learning.html)

    Daar zitten ook nog wat aanvullende ideeen in zoals ‘online luisteren’ om de link te leggen naar andere netwerken. Ik vind het zelf wel intrigerend dat door het feit dat leernetwerken ook online uitwisselen (open) de grenzen open gaan, zoals door het gebruik van een bepaalde hashtag.

  3. Ha leuke discussie hier! Ik heb het gevoel dat beide richtingen kunnen slagen, afhankelijk van het type netwerk waar je mee te maken hebt. Voor sommige netwerken werkt het juist goed om het gevoel te hebben als groep op een plek te zitten en elkaar daar te ontmoeten. Zo’n netwerk faciliteer je gedurende de periode dat gericht online samenwerken en leren nodig is. Daarna laat je het los en wordt het overgenomen of eindigt zo’n netwerk. Terwijl er ook netwerken zijn die elkaar al wel ergens ontmoeten, of al veel online zijn. Dan zou ik zeker ook de neiging hebben om die lijntjes op te volgen en daarbij aan te sluiten.

Leave a Reply

Tags
Over de Auteur

Name: Niel

Web Site: http://www.nielvanmeeuwen.be

Bio: Social Media, Knowledge Work, Learning and Development, Organization 2.0, Appreciative Inquiry, Creative Designer, Kessels & Smit, The Learning Company