Niel Van Meeuwen Kessels & Smit, The Learning Company

Niel Van Meeuwen
2100, nog veraf en toch dichtbij…

Deze blogpost is een vrije interpretatie van de start van hoofdstuk 3 uit het boek ‘Homo Zappiens’ van Wim Veen.

‘Als de wind van verandering waait, bouwen sommigen muren, anderen bouwen windmolens’ (Chinees Gezegde).

Het is 2100, de start van de 22ste eeuw. Er is al enkele jaren geen sprake meer van de organisaties die in het begin van de 21ste eeuw hoogtij vierden. Andere werkverhoudingen hebben zich opgedrongen en de nieuwe generatie arbeidskrachten – waartoe ik zelf behoor – en klanten hebben bedrijven doen ontstaan die op een andere manier waarde creëren en toevoegen. De economische crisis die we in het begin van de eeuw gekend hebben, heeft meer teweeg gebracht dan ook maar iemand kon vermoeden. In eerste instantie werd met man en macht getracht om deze crisis het hoofd te bieden door de oude status quo te herstellen. Maar de toen dominante principes van het laat-kapitalisme hebben de afgelopen decennia plaats gemaakt voor nieuwe noties, waarden en verdienmodellen. Principes van de moderne ‘gift economy’, noties over duurzaamheid en waarden als samenwerking, authenticiteit, autonomie, eerlijkheid en respect hebben geleid tot hoe de wereld er vandaag, in 2100, uitziet. Technologie heeft daarin niet alleen een faciliterende rol gespeeld, maar heeft ons ook geïnspireerd in het vormgeven van deze nieuwe samenleving. Drie belangrijke ontwikkelingen hebben hiertoe bijgedragen.

Een eerste ontwikkeling bestaat uit het ontstaan van een ‘nieuwe’ generatie die – samen met hun kinderen – opgroeide in virtuele sociale netwerken. Zij ervaarden dag in, dag uit  dat je met samenwerken veel meer kunt bereiken dan alleen. Zij zagen al snel in dat iedereen binnen een organisatie gelijk is en dat iedereen van elkaar kan leren. Geen nood aan managers, geen nood aan senior-junior verhoudingen, en zelfs een afkeer aan alles wat controlerende macht is. Zij leerden dat je spelenderwijs veel beter en krachtiger leert dan met voorgekauwde teksten. Dat de wereld niet ophoudt bij de grenzen van de organisatie waar je voor werkt. Kernbegrippen als openheid, vrijheid, passie… kregen voor deze generatie een nieuwe lading.

De tweede ontwikkeling betreft de veranderingen in ons economisch systeem. Deze werden krachtig ingeluid door de economische crisis aan het begin van de 21ste eeuw. Na een voorafgaande eeuw van grote groei en bijna exponentiële welvaart in het westen bleek dat de aarde dit niet langer aankon. We werden geconfronteerd met de grenzen van onze eigen planeet. Duurzaam ondernemen was niet meer voldoende, de onderneming moest duurzaam zijn. Als gevolg van de economische crisis van 2008-2014 en de latere verschuiving van de macht naar het Aziatische halfrond, verdween ook het geloof in het kapitalisme. Het oude economische model maakte plaats voor een nieuw model: het ecoisme.

De laatste en derde ontwikkeling die bijdroeg aan deze maatschappelijke verandering betrof de rol van de technologie. Technologie heeft door opeenvolgende innovaties de schaarste van informatie, communicatie en presentie opgeheven: op ieder moment en op iedere plek in de wereld sturen onze hersengolven informatiestromen. Daarmee is ook de noodzaak om op professionele basis fysiek bij elkaar te komen weg. Met de hedendaagse 3D-hologrammen is reizen voor het werk meestal overbodig. Oude kantoorpanden zijn verdwenen en nieuwe flexplekken zijn ontstaan voor virtuele en offline ontmoetingen.

De flagpan

In een kleine honderd jaar zijn organisaties compleet getransformeerd tot wat we nu ‘flagpans’ noemen. Rond het jaar 2010 waren bedrijven nog vooral gesloten burchten waar medewerkers dagelijks bij elkaar in een ruimte zaten te werken, leveranciers halffabricaten of diensten kwamen leveren en klanten de producten afnamen. Langzaam maar zeker zag je de grenzen tussen leverancier en afnemer vervagen. Organisaties werden open, de grenzen ervan poreus.

Ze veranderden in netwerken, verbonden met elkaar door individuele mensen. Mensen met dezelfde interesses en passies zochten elkaar op: fysiek, maar vooral ook virtueel. Want dankzij het internet en de sociale media stond je snel in verbinding met de voor jou relevante mensen. Netwerken ontstonden op basis van behoeften ‘van het moment’ op basis van een gezamenlijke ideologie en/of droom.

2100, nog veraf, en toch heel dichtbij.

Leave a Reply

Tags
Over de Auteur

Name: Niel

Web Site: http://www.nielvanmeeuwen.be

Bio: Social Media, Knowledge Work, Learning and Development, Organization 2.0, Appreciative Inquiry, Creative Designer, Kessels & Smit, The Learning Company