Niel Van Meeuwen Kessels & Smit, The Learning Company

Niel Van Meeuwen
Social Media als krachtig Leerinstrument

Voor velen van ons is het vanzelfsprekend om vandaag in te zetten op het gebruik van social media. Facebook kent vandaag 600 miljoen gebruikers, en zij zijn gemiddeld 55 minuten per dag aan het ‘facebooken’. Twitter kent 110 miljoen gebruikers en verwerkt 600 miljoenen zoekopdrachten per dag. Youtube heeft 2 biljoen views elke dag, waarvan meer dan 50% gebeurt door jongeren onder de 18 jaar. Daarbij wordt er op dit moment 35 uur aan video per minuut aan upload gedaan. LinkedIn kent ondertussen al 60 miljoen gebruikers en verwelkomt elke seconde een nieuw lid. Het lijkt dus vanzelfsprekend te zijn om, als onderwijs – en bij uitbreiding als HRD – in te zetten op deze nieuwe social media om leren en vorming vorm te geven.

En toch lukt het niet zomaar of is het moeilijker dan we denken. Hoe komt dat? Laat ons eens kijken naar een voorbeeld. Leerlingen van 14 jaar krijgen van de leerkracht de opdracht om thuis een stuk te schrijven over de mijnramp in Chili. Thuis gaan ze aan de slag en surfen ze massaal naar google.com waar ze de zoektermen ‘mijnramp’ ‘Chili’ ‘2010’ ingeven. De volgende dag levert iedereen netjes zijn werkstukje in. De leerkracht komt er echter achter dat ze allemaal op elkaar gelijken, en er soms zelfs identieke stukken in zitten. De leerlingen zijn immers aan de slag gegaan met de strategie ‘copy-paste’.

Het onderwijs kiest er voor om via de gemakkelijke manier een oplossing voor dit probleem te bedenken en komt met de plagiaat-machine. Gevolg daarvan: de leerlingen surfen naar google.com en geven daar de zoektermen ‘mijnramp’ ‘Chili’ ‘2010’ in. Opnieuw doen ze ‘copy-paste’, al veranderen ze nu hier en daar wat woorden opdat de plagiaat-machine het niet zou ontdekken. En wat leren we onze jongeren aan: hoe ze een plagiaat-machine kunnen omzeilen, en dat is wezenlijk anders dan hoe ze op een goede manier kunnen omgaan met de enorme hoeveel informatie je op het internet vindt.

De moeilijke weg om hiermee om te gaan bestaat er echter in te kijken naar welke overtuigingen over leren op spanning gezet worden door deze social media. Immers, ze dagen de manier waarop we het conventionele leren vorm geven, enorm uit. Bijvoorbeeld: twitter is niet in staat leerlingen de tafels van vermenigvuldiging te leren, dus gebruiken we het niet in de klas. Maar misschien zijn de tafels van vermenigvuldiging lang niet meer datgene wat kinderen boeit en nieuwsgierig maakt, wat zo nodig is voor krachtig leren. Een ander voorbeeld: wie is de leerkracht op twitter? En hoe gaan we via facebook of youtube controlen en evalueren? Hoe moet je dan punten geven? En wat dan met zoektermen waar ik als leerkracht niets van afweet?

Je merkt dat social media echt spannende dingen teweeg brengen die druk zetten op het voor-schrijvend karakter van het onderwijs, op de manier waarop we evalueren, de manier waarop we als pedagogen en leerkrachten leerlingen van punt A naar punt B brengen volgens een vooraf uitgestippeld leerproces. En zolang we niet in staat zijn de moeilijke weg te kiezen en de oefening te maken over welke overtuigingen plaats dienen te maken voor dit nieuwe leren, ben ik ervan overtuigd, dat elke poging om social media in te passen binnen de huidige visie op onderwijs, blijft kampen met moeilijkheden en een lastig toepassingsniveau.

Hoe zouden we het voorbeeld over het werkstuk van de mijnramp in Chili dan kunnen vormgeven. Wel, je zou de opdracht als volgt kunnen stellen. Jullie zijn journalist en willen een reportage maken over de mijnramp in Chili. Daarvoor gaan jullie op zoek naar informatie op het internet. Welke 5 zoektermen of combinaties van zoektermen helpen jullie het meest om waardevolle en nuttige informatie op te sporen?

Op dat moment leren we onze leerlingen om te gaan met de enorme hoeveelheid aan informatie op het web. Maar hoe geef je dan punten op die taak? Welke zoekfactoren zijn meer waard dan anderen? Laat ons volgende keer de moeilijke weg kiezen en kijken welke opvattingen over leren op spanning gezet worden. Pas als we erin slagen daarin beweging te krijgen, zullen de toepassingen en succesvolle praktijken zeer snel volgen…

Leave a Reply

Tags
Over de Auteur

Name: Niel

Web Site: http://www.nielvanmeeuwen.be

Bio: Social Media, Knowledge Work, Learning and Development, Organization 2.0, Appreciative Inquiry, Creative Designer, Kessels & Smit, The Learning Company